İnfluenza, koronavirüs, grip, soğuk algınlığı, nezle gibi enfeksiyon hastalıklarının yaygın olduğu şu günlerde, kaliteli uyku büyük önem taşıyor. Özellikle gece uykusunun, hastalık öncesi ve tedavi süreçlerinde bireylerin bağışıklık sistemine doğrudan etkisinin bulunduğunu vurgulayan uzmanlar, uyku süresinin günde 7 saatin altında düşmemesi konusunda uyarıda bulunuyor. Günde 7 saatten az uyuyan kişilerin, 3 kata kadar daha fazla hasta olma ihtimali bulunduğunu belirten Eskişehir Şehir Hastanesi Kulak, Burun, Boğaz Bölümü Uzmanı ve Uyku Merkezi sorumlusu Prof. Dr. Vural Fidan, “Yurt dışında da yapılan çatışmalarda, 7 saatin altında uyuyan kişilerin, hastalığa yakalanma ihtimali 3 kat daha fazladır” dedi.
“7 saatten az uyuyan kişilerin vücut dirençleri düşüyor”
Sağlıklı uyku ile bireylerin hastalıklardan korunabileceğini ve tedavi sürecini hızlandırabileceğini belirten Prof. Dr. Vural Fidan, “Pandemi döneminde çok büyük bir tecrübe kazandık. Tedavisi konusunda zorlandığımız bazı hastalıklar, özellikle viral hastalıklar konusunda bizim yapmamız gereken vücut sağlığımızı yani immün sistemimizi korumak. Bu immün sistemi korumak için beslenmenin yanı sıra uyku düzeni de çok önemlidir. Yurt dışında da yapılan çatışmalarda da belirtilmiştir, 7 saatin altında uyuyan kişilerin immün sistemleri yani vücut dirençleriyle ilgili çok ciddi bir azalma oluyor. Aynı mikroplara maruz kalsalar bile uyku süresi ne kadar kısalırsa 3 kat daha fazla hasta olmaları mümkün. Tabii bu bir kısır döngü. Solunum yolu enfeksiyonları, hava yolu tıkanmasıyla beraber hastanın gece boyunca uykusunun bölünmesine ve uykuyu devam ettirmede zorluklara yol açıyor. Bu da hastaların derin uykuya geçememelerine yol açıyor. Ne yazık ki immün sistemin regülasyonu yani vücut direncinin organizasyonu aşamalarını kişi göremiyor. Burun tıkanıklığı veya hava yol tıkanıklığı arttıkça uykusu bozuluyor. Uykusu bozuldukça vücut direnci düşüyor. Tabii bunu kırabilmek için veya bir düzene sokabilmek için mutlaka kişilerin üst hava yollarını açık tutmalarını tavsiye ediyoruz. Yatmadan önce burun temizliği çok önemli bir aşaması. Çünkü hava yolumuzu burnumuzdan almış olduğumuz nefesi ağzımızdan vererek kullanmamız gerekiyor normalde. Bunu da sağlayabilmeleri için mutlaka burun açılması ve açık tutulması gerekiyor” dedi.“Birçok hormon gece uykusu esnasında salgılanıyor”
Günlük 7 saat uykunun gece saatlerinde olmasının da büyük önem taşıdığını fakat mecburiyet durumlarında gündüz de tamamlanabileceğini belirten Prof. Dr. Fidan, şu ifadeleri kullandı:“Uyku dediğimiz süreç, normal bireylerde gece yaşanan bir süreçtir. Ancak gece çalışması gereken veya gece uyuyamayan kişilerin bu uykularını gündüz tamamlamaları mümkündür. Fakat gündüz uykusunun hiçbir zaman gece uykusu gibi olmadığını bilmemiz gerekiyor. Çünkü vücudumuzun çalışma prensibi ,homeostatik sistemimizin çalışma prensibi gece bunun aktif olmasını sağlıyor. Yani vücudumuzun hem büyüme hormonu, hem mutluluk hormonu dediğimiz farklı hormonlar ve vücut direncimizin sağlanmasını sağlayacak kortizon hormonları gibi çeşitli hormonların gece yarısında sabaha doğru salgılandığını biliyoruz. Gündüz uykusu gece uykusunun aslında yerine geçmez. Ama mecbur kalırsak tabii ki gece uykusunu gündüz kapatmamız mümkün olur.”
Düzenli uyku ve dinlenmek neden önemlidir?
Düzenli uyku ve dinlenmenin sağlığa birçok olumlu etkisi bulunmaktadır. İşte bu faydalardan bazıları:
-
Konsantrasyonu ve Üretkenliği Artırır: Düzenli uyku, beyin fonksiyonlarını olumlu yönde etkiler. Konsantrasyon, problem çözme yeteneği ve hafıza gücü üzerinde olumlu etkileri vardır.
-
Bağışıklık Sistemini Destekler: Yeterli uyku almak, bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasına yardımcı olur. Düzensiz uyku, bağışıklık sistemi fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir ve hastalıklara yakalanma riskini artırabilir.
-
Vücudu Tamir Eder: Uyku sırasında büyüme hormonu salgılanır ve vücut, onarılması gereken alanlarda iyileşme sürecine girer. Ayrıca, uykunun yaratıcılık ve problem çözme yeteneklerini artırıcı etkileri vardır.
-
Kalp ve Sindirim Sistemi Sağlığını Korur: Düzenli uyku, kalp ve sindirim sistemi sağlığını olumlu yönde etkiler. Ayrıca, uzun vadede ömrü uzatabilir.
-
Cilt Sağlığını Destekler: Uykunun cilt sağlığı üzerinde olumlu etkileri vardır. Büyüme hormonu, cildin genç ve canlı kalmasını sağlar, kollajen ve elastin liflerinin üretimini teşvik eder.
-
Stres Seviyesini Düzenler: Düzenli uyku, stresi azaltır ve kan basıncını düzenler. Bu da daha sağlıklı bir kalp-damar sistemi anlamına gelir. Ayrıca, dinlenmiş bir zihin sizi daha iyimser ve sabırlı yapabilir.
-
Yaşam Kalitesini Artırır: Düzenli uyku, genel olarak yaşam kalitesini artırır. Yeterli uyku alan kişilerin daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürdüğü gözlemlenmiştir.
İyi bir uyku, sağlığımıza birçok olumlu etki sağlar. İşte iyi bir uykunun getirdiği diğer 14 fayda:
-
Bağışıklık Sistemini Kuvvetlendirir: İyi bir uyku, bağışıklık sistemini güçlendirir ve hastalıklara karşı direnci artırır.
-
Öğrenme Becerisini Artırır: Uyku, öğrenme becerilerini olumlu yönde etkiler ve belleği güçlendirir.
-
Hafızayı Kuvvetlendirir: İyi bir uyku, hafızayı güçlendirir ve bilgiyi daha iyi hatırlamayı sağlar.
-
Konsantrasyon Gücünü Artırır: Uyku, konsantrasyon gücünü artırır ve daha odaklanmış bir zihin sağlar.
-
Kolesterolü Azaltarak Kalp Hastalıklarına Karşı Korur: İyi bir uyku, kötü kolesterolü azaltarak kalp hastalıkları riskini düşürür.
-
Zararlı Toksinlerin Atılmasını Sağlar: Uyku sırasında vücut, zararlı toksinlerden arınır ve temizlenir.
-
Biyolojik Saatin Düzgün Çalışmasını Sağlar: Uyku, biyolojik saatin düzenli çalışmasını destekler ve vücut ritimini korur.
-
Kanser Oluşumunu Azaltır: İyi bir uyku, kanser oluşum riskini azaltabilir.
-
Obeziteyi Engeller: Yeterli ve düzenli uyku, obeziteye karşı koruyucu bir etki sağlar.
-
Beynimizin Kendini Yenilemesini Sağlar: Uyku, beyin hücrelerinin onarılmasını ve kendini yenilemesini sağlar.
-
Hormon Salınımını Düzenler: İyi bir uyku, hormon salınımını düzenler ve hormonal dengeyi korur.
-
Yaşlanmayı Geciktirir: Uyku, genç ve sağlıklı bir cilt için önemlidir, bu da yaşlanmayı geciktirebilir.
-
Felç ve Kalp Krizi Riskini Azaltır: Düzenli uyku, felç ve kalp krizi riskini azaltabilir.
-
Çocuklarda Hiperaktiviteyi Önler: İyi bir uyku, çocuklarda hiperaktiviteyi önleyebilir ve davranış sorunlarını azaltabilir.